Pisinnaatitaaffinnik illersuineq, kulturikkut sinniisoqarneq taavalu politikkikkut sunniuteqarneq

Kalaallit Danmark-imi najugallit naalagaaffeqatigiiffimmi Danmark-imilu tamat oqartussaaqataaneranni ilaapput. Taamaakkaluartorli kalaallit tassaapput nunat inoqqaavi namminneq oqaatsiminnik, kulturiminnik oqaluttuassartaminnillu kinaassuseqartut.

Ajoraluartumik kalaallit Danmark-imi najugallit amerlasoortaat immikkoortitaasarput; oqaatsitigut kulturikkullu aporfeqartarput; politikkikkut sinniisoqartanngillat taavalu pisinnaatitaaffimminnik illersuisoqarneq amingaatigisarpaat.

Tamanna ingerlaannaq allanngortinneqarsinnaanngilaq. Kalaallit qanimut oqaloqatigalugit ataavartumik pilersaarusiorneq aqqutigalugu oqartussaasut akornanni atuutilerneqassaaq.

Folketingimut qineqqusaarneq 2026-imut atatillugu Uagut-ip Folketingimut qallunaallu naalakkersuisuinut piumasaqaateqarpoq: Kalaallit Danmark-imi najugallit atugarissaassapput naligiisinneqassallutillu.

1. Ataqqinninneq pisinnaatitaaffiillu

Ataqqinninneq politikkikkut ersersiutaannaanngilaq. Tunngaviusumik naligiisitaanermut pisinnaatitaaffiuvoq. Kalaallit nunat inoqqaavinut ilaapput. Tamanna ataqqineqassaaq.

Kissaatigisavut:

• Danmark-ip nunat inoqqaavisa pisinnaatitaaffeqalertissavai - kalaallit Danmark-imi najugallit pisinnaatitaaffii uani aamma pineqarput.

• Danmark-imi Nunatsinnilu tamat oqartussaaneratigut kalaallit Danmark-imi najugallit ikinnerussuteqartutut akuerineqarnissaat oqallisigineqassaaq.

• Nuna tamakkerlugu kalaallit Danmark-imi najugallit pisinnaatitaaffii pillugit pilersaarusiortoqassaaq.

2. Tamat oqartussaaneratigut sunniuteqarneq taavalu sinniisoqarneq

Tamat oqartussaanerat peqataaffigineqassaaq. Kalaallit pineqaraangamik ilanngunneqartassapput.

Kissaatigisavut:

• Kalaallit ilaatillugit ataavartumik inatsisilerinikkut tusarniaanerit.

  
  

• Folketingi, Naalakkersuisut Danmark-imilu kalaallit sinniisui attaveqaqatigiittassapput.

  
  

• Tamat oqartussaaneratigut kalaallit Danmark-imi najugallit ataqqineqartassapput.

  
  

3. Oqaatsit pillugit pisinnaatitaaffiit

Oqaatsit kinaassutsimut inatsisitigullu isumannaatsuunissamut pingaaruteqarput. Innuttaasup kialluunniit oqaatsitigut aporfiit pissutigalugit oqaatsini annaassanngilai.

Kissaatigisavut:

• Oqartussaasut akornanni oqalutseqarneq - kommuneqarfinni, region-ini naalagaaffimmilu.

• Kalaallit meerartaat, inuusuttortaat taavalu inersimasortaat kalaallit oqaasiinik Danmark-imi ilitsersuunneqartassapput.

• Kalaallinik amerlanerusunik sulisoqalissaaq - assersuutigalugit palasit.

• Kalaallit oqaasii Danmark-imi ulluinnarni atorneqarsinnaassapput.

  
  

4. Meeqqat inuusuttullu

Kalaaliussuseq Danmark-imilu najugaqarneq kinaassutsimut ajortumik kinguneqartassanngilaq. Kalaallit meerartaat inuusuttortaalu Danmark-imi najugallit kulturertik atorlugu inuusinnaassallutillu ataatsimoorsinnaassapput.

Kissaatigisavut:

• Kalaallit meerartaat inuusuttortaalu Danmark-imi najugallit atugarissaarnissaat ataavartumillu kinaassuseqarnissaat pillugit pilersaarusiortoqassaaq.

• Meeqqat inuusuttullu kulturikkut ataatsimoortarnissaat tapersersorneqassaaq.

• Kalaallit Nunaat, kalaallit kulturiat oqaluttuarisaanerallu pillugit Danmark-imi meeqqat atuarfiani pitsaanerusumik ilitsersuisoqartassaaq. Uunga atatillugu ilinniartitsinermi atortussanik pitsaanerusunik pinngortitsisoqassaaq, atortussallu isumat pigiliutiinnakkat akiortassavaat.

  
  

5. Immikkoortitsineq unitsinneqarli

Kalaallit pillugit isumat pigiliutiinnakkat Danmark-imi tusarsaasarput. Tamanna akuerineqarsinnaanngilaq.

Kissaatigisavut:

• Nuna tamakkerlugu kalaallit pillugit isumat pigiliutiinnakkanik akiuiniarlutik pilersaarusiortoqassaaq.

• Kulturi immikkoortitsinerlu pillugit atorfeqarfinni paasinnittoqarnerulissaaq, immikkoortitsineq kulturimillu paasinninneq pillugit sulisut pitsarsarneqassapput.

• Kinaassuseq pillugu oqartussaasut akornanni ataqqinninneqassaaq taavalu eqqortumik iliuuseqartoqartassalluni.

  
  

  
  

  6. Ilinniarneq, sulineq nunallu assigiinngitsut marluk akornanni ikaartarfiliorneq

Naalagaaffeqatigiiffimmi killeqanngitsumik angalasinnaatitaaneq immikkoortitsisarnermik pinngortitsissanngilaq. Nunatta Danmark-illu akornanni 'ikaartarfiliorneq' ajunngitsumik pissaaq.

Kissaatigisavut:

• Nunatta Danmark-illu akornanni nuunnermi tikilluaqqusineq. Angerlarnermi tapersersorneqarnissamut nuuttoq neqeroorfigineqartassaaq.

• Ilinniarneq sulinerlu pillugit oqartussaasut akornanni ajunnginnerusumik siunnersuisoqartassallunilu tapersersuisoqartassaaq.

• Kalaallit sulisut kalaallillu Danmark-imi ilinniartut ilitsersuisoqartassapput.

  
  

7. Saammaateqatigiinneq oqaluttuarisaanikkullu akisussaaffik

Oqaluttuarisaanikkut ajortuliornerit ullutsinni kinguneqartitsisarput. Saammaateqatigiinneq sapiissuseqarnermik, naammagittarnermik allannguinissamillu piumassuseqarnermik pisariaqartitsisarpoq.

Kissaatigisavut:

• Nunatsinni Danmark-imilu kalaallit peqatigalugit saammaateqatigiinnissamut pilersaarusiortoqassaaq.

• Nunatta Danmark-illu naalagaaffeqatigiinnikkut naligiinngittarnerat politikkikkut akuerineqassaaq.

• Akisussaaffik, pisinnaatitaaffiit siunissamilu suleqatigiinneq pillugit ammasumik oqaloqatigiinneq.

  
  

8. Nunat allat akornanni akisussaaffik

Inuit pisinnaatitaaffii nunat inoqqaavisalu pisinnaatitaaffii malinneqartarnissaat Danmark-ip akisussaaffigaa.

Kissaatigisavut:

• Danmark-ip nunat allat akornanni nalunaartarnermini kalaallit Danmark-imi najugallit inissisimanerat nalunaarutigineqartassaaq.

• Nalunaarnermi kalaallit Danmark-imi najugallit ilanngunneqartassapput.

Folketinget 2026-mut oqariartuuterput

Uagut-ip Folketingimi partiit tamaasa oqaloqatigiinnissamut qaaqquai. Saniatigut siunissami kalaallit Danmark-imi ataqqineqarnerulernissaat, naligiisinneqarnerulernissaat atugarissaarnerulernissaallu pillugit suleqatigiinnissamut aamma qaaqquai.

Uagut-ip politikkimut pilersaarusiaa una toorlugu downloaderuk